Vanaf 2013 nieuwe bepalingen voor de viering van het Paastriduum

In een brief, gepubliceerd in de reeks Liturgische Documentatie (nr. 8) brengen de Nederlandse bisschoppen enkele aspecten van de viering van het Paastriduum onder de aandacht. Hiermee willen ze “alle gelovigen, celebranten zowel als kerkgangers, aanmoedigen om het hoogtepunt van het kerkelijk jaar met heel zijn rijkdom aan inhoud en vormgeving zo waardig mogelijk te vieren”.

De bisschoppen constateren dat de verschillende liturgische vieringen van het Paastriduum intensieve voorbereiding vragen en dat daarom “de verleiding groot is hier en daar aanpassingen te doen”. Deze aanpassingen “hebben de neiging gerationaliseerd te worden en vervolgens tot gewoonte te worden”, aldus de bisschoppen, waarbij de vraag ‘hoe deden we dat vorig jaar?’ soms belangrijker wordt dan de viering van de geloofsgeheimen. Een reden voor lokale aanpassingen, zo constateren de bisschoppen, is gelegen in het kleiner worden van de vierende gemeenschap, die “zich daarom niet in staat voelt om de liturgie op de voorziene tijd in haar volheid te vieren.”

Om die redenen komen de Nederlandse bisschoppen met nieuwe bepalingen. Gezien de nodige voorbereidingstijd is de ingangsdatum daarvan vastgesteld op Aswoensdag 13 februari 2013.

De bisschoppen bepalen onder meer dat de liturgische plechtigheden van het Paastriduum steeds gevierd moeten worden onder leiding van een priester, en nooit onder leiding van een diaken of leek. Daarom zijn op deze dagen geen woord- en communievieringen toegestaan, met uitzondering van de viering van het lijden en sterven van de Heer, maar ook van deze viering moet altijd een priester de celebrant zijn. Wel kunnen onder leiding van een leek gebedsuren van het getijdengebed plaatsvinden, resp. vroomheidsoefeningen (zoals de kruisweg) gehouden worden, maar aan uitingen van godsvrucht mag niet de voorrang gegeven worden boven de plechtige liturgische vieringen.

Wat de Paaswake betreft bepalen de bisschoppen dat per kerkgebouw slechts eenmaal de paaswake gevierd mag worden en wel pas na het vallen van de duisternis. Dat betekent dat de paaswake niet mag beginnen op het tijdstip waarop gewoonlijk de vooravondmis van de zondag wordt gevierd. “Doorgaans zal daarom in onze streek de paaswake pas kunnen beginnen na 20.30/21.00 u.” Ook mogen geen andere liturgische vieringen (zoals gezinsvieringen) voorafgaan aan de paaswake. Wel kan het getijdengebed gebeden worden.

De bisschoppen vragen dat kleinere geloofsgemeenschappen voor de liturgie van het Paasmysterie samenkomen in centrale kerken die per bisdom worden aangewezen. Vanuit de Paaswake kunnen een gezegende paaskaars en doopwater worden meegenomen voor de andere plaatselijke gemeenschappen. De brief van de bisschoppen geeft aan met welke ritus deze vanaf Paaszondag ontvangen worden in de kerken waar geen paaswake heeft plaatsgevonden.

De brief van de Nederlandse Bisschoppen is via de bisdommen verspreid onder de priesters, diakens en pastoraal werkenden. De publicatie van 48 bladzijden, verschenen als deel 8 in de reeks Liturgische Documentatie van de Beleidssector Liturgie/NRL is te bestellen bij het SRKK, Postbus 13049 – 3507 LA Utrecht, tel.: 030-2326900, via mail: bestel@rkk.nl, voor € 4,95.